Pralka kopie prądem - co to znaczy i co robić?

Co właściwie znaczy, że “kopie prądem”?

Szczypanie przy dotknięciu pralki, bojlera, zlewozmywaka albo kranu oznacza, że na metalowej części pojawiło się napięcie, a prąd płynie przez Twoje ciało do ziemi. W sprawnej instalacji takie napięcie nie ma prawa być wyczuwalne, bo odprowadza je przewód ochronny, a przy większym problemie zadziałałoby zabezpieczenie.

Skoro czujesz szczypanie, to znaczy, że ta ochrona nie działa tak, jak powinna.

Skąd się to bierze?

Trzy najczęstsze scenariusze:

• Brak skutecznego uziemienia. Urządzenie potrzebuje przewodu ochronnego, który odprowadzi napięcie z obudowy. W starych instalacjach często go nie ma.
• Normalna praca filtrów urządzenia. Pralki i lodówki mają wewnątrz filtry przeciwzakłóceniowe, które przy braku uziemienia potrafią dać na obudowie wyczuwalne napięcie. Urządzenie jest sprawne, ale instalacja nie daje mu drogi odprowadzenia tego napięcia.
• Uszkodzona izolacja. Przetarta izolacja przewodu albo uszkodzona grzałka w pralce czy bojlerze może dać na obudowie pełne napięcie sieci. To najgroźniejszy wariant.

Z zewnątrz te scenariusze wyglądają tak samo. Rozróżnić je można dopiero pomiarami.

Dlaczego stare mieszkania mają ten problem częściej

W budynkach z lat 60., 70. i 80. instalacje robiono zwykle jako dwużyłowe, bez osobnego przewodu ochronnego. Gniazdka nie mają bolca, a jeśli mają, bolec często nie jest z niczym połączony. Do tego dochodzą przewody aluminiowe i stare zabezpieczenia.

Jeżeli mieszkasz w takim budynku, przeczytaj też: stara instalacja aluminiowa - czy jest niebezpieczna?

Co możesz zrobić sam, bezpiecznie

Bez dotykania instalacji możesz:

• odłączyć urządzenie od gniazdka i nie używać go do czasu sprawdzenia,
• zapisać, kiedy objaw występuje: po włączeniu, przy wirowaniu, przy grzaniu wody,
• sprawdzić, czy szczypie tylko jedno urządzenie, czy też kran albo inne metalowe elementy,
• zrobić zdjęcie gniazdka i rozdzielnicy, to bardzo pomaga w rozmowie z elektrykiem.

Więcej nie rób. Zwłaszcza nie sprawdzaj “czy nadal kopie” mokrą ręką.

Czego nie robić

Nie podłączaj urządzenia przez przedłużacz “z innego gniazdka, bo tam nie kopie”. Nie zaklejaj obudowy taśmą, nie stawaj na dywaniku i nie ucz domowników, żeby “dotykali krócej”. To nie są zabezpieczenia, tylko odsuwanie problemu, który potrafi skończyć się porażeniem.

Nie zdejmuj też obudowy urządzenia i nie szukaj przebicia na własną rękę.

Czy różnicówka załatwia sprawę?

Wyłącznik różnicowoprądowy, potocznie różnicówka, to zabezpieczenie, które odcina prąd, gdy wykryje jego ucieczkę poza obwód, na przykład przez ciało człowieka. W nowoczesnej instalacji to obowiązkowy element ochrony.

Różnicówka bardzo podnosi bezpieczeństwo, ale nie zastępuje uziemienia. Te dwa elementy działają razem: uziemienie odprowadza napięcie z obudowy, a różnicówka odcina zasilanie, gdy coś pójdzie nie tak. Jeżeli w Twojej rozdzielnicy nie ma różnicówki, warto to nadrobić przy okazji modernizacji instalacji albo wymiany rozdzielnicy.

Jak wygląda diagnoza u elektryka

Zaczynam od gniazdka, do którego podłączone jest urządzenie: sprawdzam, czy jest w nim sprawny przewód ochronny i jak zachowuje się obwód. Potem wykonuję pomiary elektryczne: skuteczność ochrony przeciwporażeniowej, stan izolacji i działanie wyłącznika różnicowoprądowego.

Wynik pokazuje jednoznacznie, czy problemem jest urządzenie, czy instalacja. Jeśli winne jest urządzenie, kieruję do serwisu AGD. Jeśli instalacja, ustalamy zakres naprawy i kolejność prac.

Jeśli zauważyłeś taki problem u siebie, nie ryzykuj. Odezwij się, opisz objaw i sprawdźmy, co dzieje się naprawdę.